متافور

برنامه ریزی عصبی – زبانی از “متافور”  یا استعاره به عنوان  یکی از روش های مهم در تغییرات ذهنی و الگو های رفتاری استفاده می کند. واژه متافور در برنامه ریزی عصبی – زبانی شامل تشبیه، تمثیل، کنایه، داستان، ضرب المثل و لطیفه می باشد. متافور به صورت ساده ممکن است شامل چند کلمه یا جملۀ کوتاه باشد، در حالی که یک متافور پیچیده ممکن است شامل داستانی باشد که  معانی مختلفی را در خود در بر دارد. متافور این امکان را ایجاد می کند که از سد ذهن خودآگاه فرد مخاطب بگذرد و با ذهن ناخودآگاه او ارتباط مستقیم برقرارکند. موفقیت برقراری ارتباط از طریق متافور ناشی از آن است که حاوی پیام غیر مستقیم است و از این رو شخص مخاطب مقاومتی از خود نشان نمی دهد؛ زیرا خودآگاه او معطوف به محتوای داستان است، در حالی که همین داستان پیامی پنهانی دارد که انتقال آن مد نظر گویندۀ داستان است.

یک متافور موضوعی را مطرح می کند که از آن معانی متفاوتی برداشت می شود. متافور این توانایی را دارد که مسائل پیچیده را در قالب مطالبی ساده و قابل فهم مطرح کند تا مخاطب به محض شنیدن آن ها، با مقایسه ای که در ذهن خود انجام می دهد، به معنای آن ها پی ببرد. متافور به گونه ای نقل می شود که در ذهن ناخودآگاه شنونده تجسم های تصویری، شنیداری و حسی ایجاد می کند. متافور می تواند محرک بسیاری از افکار خلاق، دیدگاه ها و نگرش های جدید و موجب تغییرات بسیاری در ما شود.

در استفاده از متافور، هنگامی که داستانی تعریف می شود، ساختار سطحی یا خودآگاه فرد مورد خطاب قرار می گیرد و در اینجا محتوای داستان مد نظر است. در این سطح، فرد به داستان گوش می دهد؛ در حالی که در همین زمان ساختار عمیق یا ناخودآگاه فرد به دنبال آن است که بین محتوای داستان و اطلاعات درونی خود ارتباط برقرار کند و بنابراین هنگامی که خودآگاه به داستان گوش می دهد، ناخودآگاه سعی می کند با تجارب درونی خود ارتباط ایجاد کند.

متافور وسیله ای قدرتمند در برقراری ارتباط است. یک کلمه، که معنای خاص خود را دارد، ممکن است در ذهن شنونده معانی دیگری بدهد. یک کلمه ممکن است چندین کلمه را در بر گیرد یا تصویری را در ذهن ایجاد کند که گویای هزاران کلمه باشد. متافور می تواند چیزی را بیان کند که جملات ملموس و منطقی نتواند آن را بیان کند.

متافور محرک احساساتی است که در نتیجۀ به کارگیری آن می توان در مخاطب انگیزه ای برای عمل یا تغییری خاص ایجاد کرد. یک سخنران ماهر از این روش می تواند هنگام سخنرانی استفاده  کند و او هر قدر بتواند از طریق متافور احساسات و عواطف مخاطبان را برانگیزد، به همان میزان در آن ها انگیزه  ایجاد خواهد کرد. مؤثر بودن متافور بستگی به معانی در پی ادای کلمات و عبارات ساده دارد. اگر متافور خوب انتخاب شود، میزان نفوذ در ناخودآگاه مخاطب بیشتر خواهد شد.